ابو نصر فراهى

مقدمه 7

نصاب الصبيان ( فارسى )

بايد دانست كه حرف راء در حساب جمل و ابجد نماينده عدد دويست مىباشد . در ديباچه نسخهء نصاب الصبيان كه مربوط بقرن نهم هجرى و متعلق به كتابخانه حاج محمد آقاى نخجوابى تبريزى بوده است و اكنون بشمارهء 2924 در مجموعه‌يى در كتابخانه ملى تبريز محفوظ است ، صريحا منظومه نصاب الصبيان دويست بيت ذكر گرديده است . چنان كه مينويسد : « بسم اللّه الرحمن الرحيم چنين گويد ابو نصر فراهى حسد حافده و حفد حاسده ما حركت الشمال الدقيق و تحركت الشمال لنخل الدقيق كه صبيان را پيش از تعلم لغت رغبت افتد به اشعار پارسى چون خوش آمدن شعر طبع‌هاى موزون را عزيز است و تعلم لغت كليد همه علمهاست ، قدرى از وى شعر كردم تا بىتكلف ياد گيرند و چند بيتى كه ضابط بود هر چيزى را از علوم به ميان اين قطعه‌ها درآوردم تا نبشتن اين نسخه هركس را رغبت افتد و چون اين مجموع دويست بيت آمد او را نصاب الصبيان نام كردم و اللّه الموفق و المرشد . » در مقدمه شرح نصابى كه در تاريخ 1063 هجرى كتابت شده اشعار زير از قول ابو نصر فراهى آمده است : چنين گويد ابو نصر فراهى * كه بر وى رحمت حق باد رضوان لغت را چون كليد علم ديدم * نمودارى بنظم آوردم از آن كه ميل طبع مردم چون عزيز است * بسوى نظم و بر خواننده آسان دو صد بيت آمد و چون اندكى بود * « نصاب » اش نام كردم بهر صبيان دليل ديگر براينكه اين منظومه دويست بيت داشته است تسميهء آن به نصاب است ، چه نصاب نقره يعنى حدّيكه زكات بر آن تعلق گيرد و